Настани

Меѓународна научна конференција „Мит и драма: современи толкувања“

Конференцијата, во соорганизација на Филолошкиот факултет „Блаже Конески“, Универзитет „Св. Кирил и Методиј“ (УКИМ) во Скопје, Институтот за македонска литература при УКИМ и Факултетот за драмски уметности при УКИМ, ќе се одржи на 29 и 30 ноември 2024 година во Скопје.

Со задоволство ве покануваме да доставите предлози за учество на конференцијата, која ќе се одржи во хибриден формат, со можност за онлајн учество и учество со физичко присуство.

Тематски опсег на конференцијата

Од своите почетоци, митот и драмата/театарот се длабоко испреплетени, а нивниот дијалог отвора можности за разновидни творби и (ре)интерпретации. Митовите биле појдовна точка за бројни драмски текстови и театарски претстави. Оттука, современата драмска и театарска продукција повикува на ново читање и преиспитување на традиционалните митови и ја поставува потребата од создавање нови митови како одговор на предизвиците на современиот свет.

Целта на оваа интердисциплинарна конференција е да ги истражи, историски и дијахрониски, односите меѓу концептите на митското мислење и драмското/театарското творештво, применувајќи методи и пристапи од различни области и дисциплини – од компаративната книжевност до театрологијата, естетиката и семиотиката, како и драматургијата на старите и новите (пре)раскажувања во драмата/театарот.

Имајќи ги предвид разновидноста и предизвиците поврзани со проучувањето на драмата и театарот, ги предлагаме следните теми преку кои можат да се воспостават потенцијални аналогии меѓу митот и драмата/театарот.

Области, теми и прашања

  • Митот и драмата/театарот низ историјата
  • Класичните митови во современата драма/театар
  • Современи критички читања на традиционалните драмски дела и митови
  • Реинтерпретации и претставувања на митовите во современата драма и театар
  • Митот како драма / драмата како мит
  • Демитологизации на митот и драмата
  • Интердисциплинарни интерпретации на митот и драмата: родова теорија, постколонијална теорија, психоаналитичка теорија…
  • Митот, драмата/театарот и идентитетот
  • Митот и ритуалниот театар
  • Митот и постдрамскиот театар
  • Митот и драмата/театарот во ерата на дигиталната технологија и вештачката интелигенција
  • Митот и драмата/театарот во ерата на постхуманизмот
  • Нови митови

Насоки и важни датуми

  • Секој автор може да пријави само еден труд (самостоен или коавторски).
  • Покрај апстрактот (до 250 зборови, напишан на еден од работните јазици на конференцијата), во пријавата авторите треба да ги наведат своето име и институционална припадност, насловот на предложениот труд и клучните зборови.
  • Краен рок за пријавување: 31 мај 2024 година. Предлозите се испраќаат на: mit_drama@iml.edu.mk
  • Авторите ќе бидат известени за резултатите од пријавувањето најдоцна до 15 јуни 2024 година.
  • Прифатените трудови ќе бидат објавени во зборник од конференцијата. Дополнителни информации за роковите, должината и опсегот на трудовите ќе бидат доставени по конференцијата.
  • Работни јазици на конференцијата: македонски и другите јужнословенски јазици, англиски и француски.

Пленарни предавања

Svetlana Slapšak

Emeritus Professor, Institute for Balkan and Mediterranean Studies and Culture (IBAMESC), Ljubljana, Slovenia.

Retired Professor of Anthropology of Ancient Worlds, Anthropology of Gender and Balkanology, Director of IBAMESC.

Legacy of Arachne

Abstract:

Contemporary drama often uses ancient dramatic texts: I will only mention Antigone by Lenka Udovički with Rade Šerbedžija, Cyclop and Thyestes by Ivica Buljan. The main procedure is modernization (actualization), whereby the ancient text indirectly confirms the universality (or exceptional duration of meaning), or a new reading, which problematizes the history of the drama. In both cases, the theater critically addresses the theory and history of literature and the theory and history of theater.

That is one of the demands Florence Dupont makes in her devastating deconstruction of what we commonly call Aristotle’s theory of drama. As she convincingly shows, Roman popular theatre, together with plays for a highly educated audience of the domestic and perhaps reading type, lead to the thought of theater performed together with the audience, outside the theatre, postdramatic theatre, etc.

It is a theater that is not a textum (weave, text), a thread that meets a thread at right angles, an intertwining, but is much more like a textum (weave, text) performed by a spider. The spider’s web has been a favorite visual representation of the thoughts of many philosophers.

The myth of such weaving is the myth of Arachne, who challenged the goddess Athena to an embroidery competition: the goddess embroidered the “official” version of the life of the gods, Arachne embroidered a scandalous version, critical of the faults, sins and transgressions of the gods. Furious Athena hit her with a schuttle when she saw that her work was better, and Arachne hanged herself in shame. Athena then turned her into a spider.

The plot in the theater, a dramatic structure that is fundamentally changing today, certainly corresponds to a cobweb more than to weaving (text). Irregularity, improvisation, author’s approach, theater as a phenomenon of life, performative diversity – all this metaphorically connects myth and drama.

Can something of that be seen already in ancient drama? Certainly – say in Euripides’ Trojan Women, a series of fragments about the fates of women in war. We could imagine the play in Gaza today.

On the other hand, in the world of pop culture, we find the Kaos TV series, which, in Arachne’s way, deals with the gods in an approximately circular plot that connects the myth and the present world.

Philosopher Cornelius Castoriadis considered chaos to be ontogenetic: the ancient Greeks started from the creation of the world out of chaos. Without the obligation to believe in order, they could come up with democracy, which is constantly changing.

Castoriadis had the idea of a collective imaginary: the origin and combination of elements of the imaginary can be traced in a kind of reverse semantic history of each element to a certain foundation, which can no longer be understood, which is initial and arational (Castoriadis neologism). The reduction process goes back, but it is not historical, nor is it a simplification.

Perhaps the creators of Kaos have read Castoriadis after all, and even if they haven’t, the interpretation is free, therefore chaotic.

Ancient democracy had a series of codified valves for citizens to vent and insult everyone – metaphorically and periodically, during holidays/carnivals, theater festivals: because the theater is a key institution of democracy, of the collective imaginary.

Such connections prove the need to introduce the term mithourgy, which connects performative practices, oral narration, participation and improvisation.

Katerina Kolozova

Full Professor at the Graduate School of the Institute of Social Sciences and Humanities from Skopje.

A Theme Revisited Too many Times: Antigone, Kinship and State

Keywords: feminist structuralism, the post-Freudian subject, feminist materialism, maternal morality in Greek drama.

Abstract:

Against the background of the centrality of the notion “composition of deeds” (systasis tõn pragmatõn) in Aristotle’s Poetics we will revisit the theme of Antigone and the tension between kinship and state, or between morality of “blood” and political “duty.”

In doing so, we will seek to rediscover the potential of the structuralist approach, revisit Luce Irigaray’s feminist take on Antigone and reexamine the emancipatory potential of Judith Butler’s appropriation of Hegel’s classical reading of the theme at hand.

Програмски комитет на конференцијата

  • Наташа Аврамовска, Институт за македонска литература, УКИМ, Скопје
  • Деспина Ангеловска, Факултет за драмски уметности, УКИМ, Скопје
  • Дарин Ангеловски, Институт за македонска литература, УКИМ, Скопје
  • Бесфорт Идризи, Факултет за драмски уметности, УКИМ, Скопје
  • Владимир Мартиновски, Филолошки факултет „Блаже Конески“, УКИМ, Скопје
  • Ивица Баковиќ, Филозофски факултет, Универзитет во Загреб
  • Жанина Мирчевска, Академија за театар, радио, филм и телевизија, Универзитет во Љубљана
  • Кристина Н. Николовска, Филолошки факултет „Блаже Конески“, УКИМ, Скопје
  • Лада Стевановиќ, Етнографски институт, САНУ, Белград
  • Весна Томовска, Филозофски факултет, УКИМ, Скопје
  • Даниела Тошева, Филозофски факултет, УКИМ, Скопје
  • Игор Штикс, Факултет за медиуми и комуникации, Белград / Филозофски факултет, Универзитет во Љубљана

Организациски комитет на конференцијата

  • Деспина Ангеловска, Факултет за драмски уметности, УКИМ, Скопје
  • Дарин Ангеловски, Институт за македонска литература, УКИМ, Скопје
  • Кристина Н. Николовска, Филолошки факултет „Блаже Конески“, УКИМ, Скопје

Технички соработник: Владимир Јанчевски

Секретари на конференцијата: Христина Велчевска и Калина Котевска